(“Münekkit” gözüyle bir bakış/yorum):
• “Yalandan sakınınız! Çünkü yalan, fenalığa götürür; fenalık ise Cehenneme sevkeder.” (Hz. Muhammed “sallallahü aleyhi ve sellem”)
* “Edebiyatımızın münhal memuriyeti, benim nazarımda şâirlikten önce münekkitliktir.” (Necip Fâzıl Kısakürek “r. aleyh”)
* “Hz. Âişe vâlidemiz, bütün İslâm ilimlerine vâkıf, müctehide, edîbe, zühd ve verâ sahibiydi. Her bir hâdise üzerine hemen bir şiir söylerdi.” (Prof. Dr. Ramazan Ayvallı-Türkiye Gazetesi; 21.01.2020, s. 15)
• “Ben yanlış gördüklerimi eleştirmeye devam edeceğim, yanlış yapan bizdense özeleştirimi de yapacağım.” (Abdurrahman Dilipak-Yeni Akit Gazetesi; 17.12.2019, s. 9)
“Türk; şiirle düşünür, şiirle konuşur. Biz Târihimizi şiirle yazmışızdır. Meselâ, yemek anlatmışlar şiirle. Ahmed Yesevî bize, dînimizi şiirle anlattı. O’nun öğrencileri Anadolu’ya geldiler. Yûnus Emre’ler, Hâcı Bektaşî Velî’ler, Hâcı Bayram’lar… şiirle anlattılar. (Prof. Dr. Dursun Ali Tökel-Yeni Akit Gazetesi; 09.12.2019, s. 6)
* “Münekkit: Edebiyat veya sanat eserini değerlendiren, eleştiren kişi; eleştirmen, tenkitçi” (Sözlük)
Saygıdeğer Okuyucularımız!..
“Türkiye Gazetesi”nin güzîde/seçkin yazarlarından biri de şüphesiz ki “Sevil Nuriyeva” Bacımızdır. O’nun “dış politika yazıları, tv programları ve uluslararası röportajlarıyla tanınan, Azerbaycan doğumlu, gazeteci-yazar ve siyaset bilimcisi” olarak tanınmasında bu gazetenin de büyük bir payı vardır.
19 Kasım 2026 tarihinde 5’inci sayfada neşredilen (“İslâmsız Türk Hattı” Bir Projedir) başlıklı makâlesi de bu haklı şöhretini bir defa daha gözler önüne sermiştir. Diyoruz ve bu vesile ile gerek O’nun bu köşe yazısında ve gerekse diğer yazarlarımızın dikkatlerden kaçırdıkları birkaç hususa temas etmek istiyoruz:
Efendim; hâtırat tarzı olmayan yazılarda zaman zaman düşülen yanlış/hatâlardan en çok tekrarlananı “biz” yerine “ben” denilmesidir. Nuriyeva Bacımız da mezkûr makâlesinde; “getirmiyorum, kaygılarımı, değerlendirmelerimi, düşünüyorum, dönüp baktığımda, görüyorum, yaptığım, bakıyorum, demem o ki” şeklinde ifadeler kullanmakla burada dikkatten uzaklaşırken “ediyoruz, görüyoruz, şahit oluyoruz, etmeliyiz, zorundayız, Biz, hedefliyoruz, görebilir miyiz, zorundayız, edinmemiz, duruşumuz, iddiamız, anlamalıyız, çözebiliriz” diyerek doğru ve yerinde tanımlamalar yapmıştır.
Diğer bir husus da pek çok köşe yazarı kişinin düştüğü noksanlıklardan biri de “bir cümle içerisinde aynı manâlı kelimenin tekrarlanmasıdır ki dil zenginliği bunun muadili/benzerinin kullanımını gerektirir. Peygamberimiz Efendimizden yukarıya aldığımız hadîslerinde pekâlâ “…Cehenneme götürür” diyebilirdi. Bunun yerine “…Cehenneme sevkeder” diyerek “dil güzelliği/kelime zenginliği’ni de göstermiştir.”
Diyoruz ve bu his ve düşüncelerle kaleme aldığımız aşağıdaki mısralarımız ile Sizleri başbaşa bırakalım istiyoruz. Kalbî sevgi ve saygılarımızla…
= = = = (- 1 - )= = =
“Ben… Ben…” demek var ya, “şeytânî haslet”;
“Biz…” ile başlayıp, “bizlemek” güzel!..
“Altun-gümüş” saklanır, değil “basîret”;
“Ehl-i küfür-düşman”, “gözlemek” güzel!..
“Ben… Ben…” demek var ya, “Nemrûtlaşmak”tır;
“Nefisle kol-kola”, bi “dolaşmak”tır;
“Günâhlı işler”e, hep “bulaşmak”tır;
“Tövbe-i nasûh”u, “özlemek” güzel!..
“Pişmanlık-nedâmet”, güzel güzeli;
Açmalı “gönül”ü, uzatmak eli;
“Allah!.. Allah!..” ile, “dil çevirmeli”;
Yalnız “Hakk rızâsı”n, “gözlemek” güzel!..
“Faiz ve fon” değil, “alınteri” hoş;
“Rızk”ın sana gelir, yeter ki sen koş;
“Ben… Ben…” diyen var ya, “nefsanî” sarhoş;
“Mânevî hâller”i, “gizlemek” güzel!..
KAYIKÇ’Ali der ki, “Şeytânî haslet…
…Ben… Ben… demek var ya, değil basîret…
…Biz diyerek anlat, cümlemiz vaslet…
…Birlik-beraberlik, bizlemek güzel!..”
= = = = (- 2 - )= = =
“(.)/Nokta” koyup atınca, yazı “Sen”den çıkmıştır;
O “dergi”nin “gaste”nin, yeni “malı” olmuştur;
“Ardında” var kaç “isim”, kimi “şöylle bakmıştır”;
“Gözden-kalbe”, ta “beyne”; “cümle cümle dolmuştur”;
“Günâh” yahut “sevâblar”, “ırmak gibi” akmıştır!..
“(.)/Nokta” koyup atınca, “kanun” girer “devre”ye;
“Basın-Yayın Savcısı”, bakar “çatma var nere?”;
Bazen “sona bırakır”, “korku salmaz çok kere!..”
“Gözden-kalbe”, ta “beyne”; “cümle cümle dolmuştur”;
Nicesi çok “değerli”, açar “hayra pencere!..”
“(.)/Nokta” koyup atınca, “alkış” yahut “yuh” başlar;
Kimi “rahmet” yağdırır, kâh savrulur ne taşlar;
Bazen “Yazı İşleri”, satırları traşlar!..
“Gözden-kalbe”, ta “beyne”; “cümle cümle dolmuştur”;
“Editör”e kalırsa, “hepsini” de bi haşlar!..
KAYIKÇ’Ali diyor ki, “Ben” yok “Biz”ler var…
…Herbir köşe yazıda, nice isim iz’ler var…
…Kimi çatık kaşlıdır, bazen güleç yüzler var!..”
“Gözden-kalbe”, ta “beyne”; “cümle cümle dolmuştur”;
O “dergi”nin “gaste”nin, yeni “malı” olmuştur!..
Ali KAYIKÇI (Âşık Derebahçeli) İlkadım/S A M S U N