Özdağ açıklamasında; Kademeli fatura, duran gemiler; Samsun cevap bekliyor.
1. Doğalgazda kademe, elektrikte daralan destek, Kışın faturası kimi vuracak?
Kamuoyunda “fon vurgunu” olarak anılan skandalda yaklaşık yarım milyon yurttaşın birikimi eridi. SPK’nın 17 Eylül’de tasfiyeye aldığı 131 fonun büyüklüğü 800 milyar ile 1 trilyon lira arasında; Bu, 17–20 milyar dolar, yani Türkiye’nin bir yıllık doğalgaz faturasından fazla demektir. Krizde piyasayı ayakta tutmak için Merkez Bankası’nın imkânları ve Varlık Fonu devreye sokuldu. Aynı günlerde devlet, tasarrufu yurttaşın doğalgaz ve elektrik faturasında arıyor. Denetimsizliğin bedeli abonelere ödetilemez.
1 Kasım itibarıyla konutlarda kademeli doğalgaz tarifesi başladı. BOTAŞ verilerine göre Samsun’da Kasım limiti 122,57, Aralık limiti 219,10 metreküp. Limiti aşan abone, vergiler dâhil metreküp başına 17,79 lira yerine 26,73 lira ödeyecek. Yerel basına yansıyan hesaplamaya göre limit aşıldığında o ayki tüketimin tamamı üst kademeden faturalanıyor.
Limit; hanedeki kişi sayısını, binanın yalıtımını, yapının yaşını hesaba katmıyor. Kalabalık aileler ve yalıtımsız eski binalarda oturan emekliler, tutumlu davransalar bile üst kademeye itilebilir. Sorun çoğu zaman tüketim alışkanlığı değil, binanın kaybettiği enerjidir.
Elektrikte tablo daha da çarpıcı. EPDK verilerine göre Türkiye 2025’te 358,6 milyar kilovatsaat elektrik tüketti; Yıllık ortalama piyasa takas fiyatıyla bunun toptan piyasa bedeli yaklaşık 950 milyar lira, yani 24 milyar dolar civarındadır. Tasfiyeye alınan fonların büyüklüğü, ülkenin bir yıl boyunca kullandığı elektriğin toptan bedeline denktir. Buna rağmen EPDK, 31 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan kararla konutlarda son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) limitini 2027 için yıllık 3.000 kilovatsaate indirdi. Limit 2025’te 5.000, 2026’da 4.000 kilovatsaatti; yeni sınır ayda ortalama 250 kilovatsaate denk geliyor. Limiti aşan hane devlet destekli tarifeden çıkarılıp daha pahalı SKTT’den fatura ödüyor; basına yansıyan değerlendirmelere göre ülke genelinde yaklaşık 6,5 milyon abone bu gruba geçecek. Elektrikli ısıtıcı ve klimayla ısınmak zorunda kalan kalabalık, dar gelirli Samsun haneleri için bu sınır, desteğin fiilen ellerinden alınması demektir.
Daha ağır yük apartman ve sitelerde. Karar; asansör, hidrofor, merkezi ısıtma ve kapıcı dairesi gibi ayrı sayaçlı ortak kullanım alanlarını da aynı konut sınırına bağlıyor. Tek sayaçtan beslenen bu alanların yıllık 3.000 kilovatsaati aşması kaçınılmazdır ve aradaki fark aidat olarak her daireye yansıyacaktır. Dar gelirli aile kışa iki ayrı faturanın ve artan aidatın baskısıyla giriyor.
Talebimiz: Konutlar, apartman ve sitelerin ortak kullanım alanlarıyla birlikte SKTT kapsamından tamamen çıkarılmalıdır. Doğalgaz limitleri hane büyüklüğüne göre belirlenmeli, aşımda yalnızca aşan kısım üst kademeden fiyatlandırılmalıdır. Büyükşehir ve ilçe belediyeleri, eski binalarda dış cephe yalıtımı için faizsiz destek ve ücretsiz enerji ölçümü programı başlatmalıdır.
2. Limanda iki aylık sessizlik
Karadeniz’deki insansız hava aracı saldırıları nedeniyle Samsun’dan Rusya’ya Ro-Ro seferleri yaklaşık iki aydır yapılamıyor. Samsun merkezli bir denizcilik şirketi, Ağustos’ta gemilerinin hedef alınmasının ardından Rusya hattını askıya almıştı. Bu hat ihracatçının, tır şoförünün, liman çalışanının ve lojistik firmasının ekmek kapısıdır; iki ayın kaybı ise hâlâ açıklanmış değil.
Talebimiz; Valilik ve Ticaret İl Müdürlüğü, Samsun Ticaret ve Sanayi Odası ile birlikte hattın durmasının ihracat ve istihdama etkisini rakamlarla açıklamalı; etkilenen firmalar için prim ertelemesi ve kredi yapılandırması gündeme alınmalı; alternatif güzergâhlar için kısa vadeli bir plan hazırlanmalıdır.
3. Parasını ödeyen 80 aile hâlâ kirada
31 Ekim’de basına konuşan aileler, 197 dairelik bir kooperatif projesinde parasını ödedikleri dairelere, kooperatif ile müteahhit arasındaki anlaşmazlık yüzünden kavuşamadıklarını ve bu sürede kira ödemeye devam ettiklerini anlattı. Eylül’de yayımlanan haberlerde aynı dairenin birden fazla kişiye satıldığı iddiası da yer almıştı.
Talebimiz: Ticaret İl Müdürlüğü kooperatif denetimini eksiksiz işletmeli ve sonucu kamuoyuyla paylaşmalı; ailelerin yargı mercilerine yaptığı başvurular gecikmeden sonuçlandırılmalıdır. İl Başkanlığımız ailelerin yanındadır; başvurularında ihtiyaç duyacakları her türlü desteği vermeye hazırız.
Bu başlıkların takipçisi olacağız.
Samsun Dernekler Konfederasyonu (SAMKON) tarafından 5–8 Kasım tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi’nde düzenlenecek 12. Samsun Tanıtım Günleri’ndeki bu güzel buluşmaya tüm hemşehrilerimizi davet ediyoruz.
