Nedim Aydın
Köşe Yazarı Köşe Yazarı - Gazateci
Nedim Aydın
Paylaş

Toplu Taşıma Var, Ulaşım Kültürü Nerede?

Samsun’da toplu taşıma kültürü, Samsun’un şehir kültürünü yansıtıyor mu? Bu soruya cevap vermek elbette kolay değil. Ancak şunu rahatlıkla söyleyebilirim…

Samsun’da toplu taşıma kültürü, Samsun’un şehir kültürünü yansıtıyor mu?

Bu soruya cevap vermek elbette kolay değil. Ancak şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Toplu taşıma kültürü, bir şehrin aynasıdır. Bir şehri tanımak, insanlarının yaşam alışkanlıklarını, birbirlerine karşı tutumlarını ve yönetim anlayışını görmek istiyorsanız toplu taşımaya bakmanız yeterlidir.

Peki, Samsun’a bu açıdan baktığımızda nasıl bir tabloyla karşılaşıyoruz?

Öncelikle hakkını teslim edelim. Samsun, toplu taşıma araçlarının fiziki ve teknolojik donanımı konusunda önemli bir mesafe katetmiş durumda. Büyükşehir Belediyesi, modern araç filosu oluşturma konusunda elini korkak alıştırmamış. Bugün toplu taşıma araçlarının kalitesi ve konforu açısından Samsun’u başarılı bulabiliriz.

Ancak mesele sadece araçların yeni ve konforlu olması değil!

Bu araçları kullanan insanların birbirlerine karşı saygısı, yaşlılara, engellilere ve öncelik hakkı bulunan vatandaşlara gösterilen hassasiyet, toplu taşıma kurallarına uyulması da en az araçların kalitesi kadar önemli.

Maalesef bu konuda istediğimiz noktada değiliz.

Bir de işin güzergâh ve organizasyon tarafı var ki Samsun’un asıl sınıfta kaldığı yer burası!

Samsun gibi ulaşım altyapısı ve coğrafi imkânları bakımından avantajlı bir şehirde, ulaşımın zaman açısından daha verimli olması gerekirken tam tersini yaşıyoruz. Yürüyerek 15-20 dakikada gidebileceğiniz bir mesafeyi, tramvay dışındaki toplu taşıma araçlarıyla aynı sürede almanız çoğu zaman mümkün değil.

Peki, neden?

Çünkü toplu taşıma güzergâhlarının, durakların ve trafik akışının yeterince denetlenmediği bir tabloyla karşı karşıyayız.

Üstelik bu işin sorumluluğu da Büyükşehir Belediyesinde.

Büyükşehirlerde ulaşımın koordinasyonu UKOME, yani Ulaşım Koordinasyon Merkezi üzerinden yürütülüyor. UKOME de Büyükşehir Belediyesinin bünyesinde faaliyet gösteriyor. Dolayısıyla karar alma, koordinasyon ve denetim noktasında yetki ve sorumluluk Büyükşehir Belediyesinde.

Şimdi bir çelişkiye dikkat çekmek istiyorum.

Bir tarafta vatandaşları toplu taşımaya yönlendirmek amacıyla modern araç filoları oluşturuluyor, konforlu ulaşım hedefleniyor. Diğer tarafta ise vatandaş, 10 dakikada gidebileceği bir mesafeyi toplu taşıma aracıyla bir saatte katetmek zorunda kalıyor.

Araçların fiziki kalitesiyle yolculuk süresi birbirine tamamen zıt iki noktada duruyor.

Peki, bu çelişkiyi ortadan kaldırmak neden bu kadar zor?

Sorunun önemli nedenlerinden biri de otobüs duraklarının işgal edilmesi.

Samsun’da otobüs duraklarının birçoğu adeta otoparka dönüşmüş durumda. Otobüslerin yolcu indirip bindirmek için durağa yanaşması bile ciddi bir zaman kaybına neden oluyor. Normal şartlarda bir iki dakikada tamamlanması gereken işlem, bazen beş-on dakikayı buluyor.

Bu gecikmeler de yolculuk süresine ekleniyor.

Özellikle sabah ve akşam saatlerinde işe gidip gelen vatandaşların, bu düzensizlik nedeniyle her gün önemli bir zaman kaybı yaşadığını düşünmek gerekiyor.

Peki, bunun çözümü zor mu?

Elbette değil!

Yapılması gereken, denetimleri artırmak ve kuralları istisnasız uygulamak. Ancak ne yazık ki ne Büyükşehir Belediyesinin ne de trafiği denetlemekle görevli emniyet birimlerinin bu konuda yeterince etkili olmadığını söyleyebiliriz.

Bir başka önemli sorun da şehir içindeki yolların ve kaldırımların amacı dışında kullanılması.

Samsun’da yollar adeta ticari alanlara dönüştürülmüş durumda. Kimi yolu paralı otopark gibi kullanıyor, kimi iş yerinin önünü kendi mülküymüş gibi sahipleniyor, kimi de mal indirmek için trafiğin en yoğun olduğu saatlerde yolun bir bölümünü kapatıyor.

Peki, yol kimin? Kaldırım kimin?

Bazen bu soruların cevabını şehirde yaşayan vatandaşlar kadar yöneticilerin de yeniden hatırlaması gerekiyor.

Bir mağaza mal indirecek diye günün en yoğun saatlerinde yolun yarısını kapatabiliyorsa burada ciddi bir denetim sorunu var demektir. Bir işletmenin ticari faaliyeti, yüzlerce vatandaşın ulaşım hakkının önüne geçmemelidir.

Gece saatleri bunun için yok mu? Vatandaşın günlük yaşamını ve şehir trafiğini aksatmadan bu işler yapılamaz mı?

Birileri para kazanacak diye binlerce insan zaman kaybetmek, trafik sıkışıklığı yaşamak ve ulaşım çilesi çekmek zorunda mı?

Asıl üzerinde durulması gereken mesele budur.

Bizler şehri yürüyerek dolaştığımızda bu sorunları görebiliyoruz. Peki, şehri yönetenler neden göremiyor?

Samsun’u yönetenlerin makam araçları olmadan, günün farklı saatlerinde, yanlarında kalabalık bir ekip bulunmadan şehri dolaşmalarını tavsiye ediyorum. Eminim ki o zaman vatandaşın yaşadığı sorunları yerinde görme ve anlama fırsatı bulacaklardır.

Çünkü yönetmek, sadece makamda oturup karar almak değildir. Yönetmek, vatandaşın yaşadığı sorunu görmek, hissetmek ve çözüm üretmektir.

Kuralları belli kişilerin veya işletmelerin menfaatine göre değil, toplumun ortak yararını gözeterek uygularsanız bu sorunların büyük bölümünü çözebilirsiniz.

Unutulmamalıdır ki toplu taşıma sadece insanları bir noktadan başka bir noktaya taşımak değildir. Aynı zamanda şehir kültürünün, toplumsal saygının, planlamanın ve yönetim anlayışının da bir göstergesidir.

Samsun’un modern ulaşım araçlarına sahip olması önemli bir kazanımdır. Ancak bu araçların verimli çalışmasını sağlayacak organizasyon, denetim ve trafik disiplini de aynı ölçüde önemlidir.

Yöneticilik çok kıymetli bir iştir. Ama asıl mesele o makamda oturmak değil, o makamın hakkını verebilmektir!

 

 

Yorum Yap

* Güvenlik gereği ip adresiniz saklanmaktadır. 3. şahıslara kesinlikle paylaşılmamaktadır.