“Uygulamanın kalitesi, mükemmel bir stratejiden daha önemlidir” anlayışıyla düzenlenen kongre; sivil toplum kuruluşlarını, kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, üniversiteleri, özel sektör temsilcilerini ve gönüllüleri “Dirençli Sivil Toplum” ortak gündemi etrafında buluşturdu.
Gün boyu süren etkinlikte sosyal etki tasarımından iklim direncine, eğitimde fırsat eşitliğinden yapay zekâ çağında sosyal sorumluluğa uzanan başlıklar ele alındı. Proje sunumları, uzman konuşmaları, poster sergileri ve Sivil Toplum Örgütü (STÖ) Fuayesi; iyi uygulamaların paylaşılmasına, farklı deneyimlerden öğrenilmesine ve yeni iş birliği olanaklarının değerlendirilmesine zemin hazırladı.
Farklı kuşaklar, ortak öğrenme ve dayanışma için buluştu
236 katılımcı ve 17 gönüllünün yer aldığı kongre, farklı yaş gruplarını ve deneyim düzeylerini bir araya getirdi. Katılımcı profiline ilişkin veriler, 25–64 yaş aralığındaki kuşakların dengeli biçimde temsil edildiğini gösterdi. En kalabalık yaş grubu 44 kişiyle 45–54 yaş aralığı olurken, kongrede 11 yaşında bir katılımcı ve 18 yaşında bir gönüllü de yer aldı. Ortaokul öğrencisi bir katılımcının kendi projelerini anlatması, kuşaklar arası paylaşımın dikkat çekici örneklerinden biri oldu.
Katılımcıların yüzde 83'ünün sivil toplum deneyimine sahip olduğu kongrede, 50 kişi kurucu veya yönetici olarak yer aldı. Sivil toplum deneyiminin süresini belirtenlerin ortalaması ise 17,8 yıl olarak kaydedildi.
Katılımcı beklentilerinde öğrenme isteği öne çıktı. Birinci önceliğini belirtenlerin 98'i, “iyi proje örneklerini dinlemeyi” ilk sıraya yerleştirirken, genç katılımcılar arasında yeni bağlantılar kurma ve ağ geliştirme beklentisi dikkat çekti.
Açılışta dayanışma ve iş birliği vurgusu
Kongrenin açılış konuşmalarını İzmir İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürü Turgay Esen, Sosyal Sorumlulukta Kalite Derneği (SSKD) Yönetim Kurulu Başkanı ve SSPKONGRE Genel Koordinatörü Ümit Yardım ile İzmir Büyükşehir Belediyesi adına Burcu Önenç gerçekleştirdi.
Açılışın ardından kongre, farklı alanlarda yürütülen sosyal sorumluluk projelerinin ve sivil toplumun dirençliliğine ilişkin deneyimlerin paylaşıldığı oturumlarla devam etti.
12 proje, üç tematik istasyonda deneyimlerini paylaştı
Jüri değerlendirmesiyle seçilen 12 proje, üç ayrı Proje İstasyonu’nda katılımcılarla buluştu. Sunumlarda toplumsal sorunlara yönelik yenilikçi yaklaşımlar, uygulama deneyimleri ve elde edilen sonuçlar paylaşıldı.
“Eğitim, Kültür ve Fırsat Eşitliği” istasyonunda, mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitim kayıplarını azaltmak için okul takvimini çocukların yaşam koşullarına uyarlayan model, kız öğrencilerin bilimsel kariyerlerini mentorlukla destekleyen Bilim Kızı Projesi, KAHEV’in bursiyer gençlere yönelik sanat ve sağlıklı yaşam kampları ile kütüphanelerde oyun temelli okuma desteği sunan İzmir Büyükşehir Belediyesi Renkli Harfler Projesi tanıtıldı.
“Haklar, Kapsayıcılık ve Toplumsal Güçlenme” istasyonunda, Roman girişimcilerin finansmana ve kayıtlı ekonomiye erişimini destekleyen REDI Anadolu uygulamaları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kadına yönelik şiddetle mücadelede bütünleşik yerel hizmet modeli, zihinsel engelli bireylerin mesleki eğitim ve istihdamını destekleyen IDEA-VET Projesi ile kadınların iş dünyasında güçlenmesini hedefleyen İş Dünyasında Kadın Eli Projesi ele alındı.
“Sürdürülebilirlik, İş Birliği ve Kalıcı Etki” istasyonunda ise süt çiftliklerinin iklim risklerine uyumunu destekleyen CliResDairy Projesi, kapasite geliştirme çalışmalarının kalıcılığını sorgulayan uygulama deneyimleri, BASİFED’in kadınların güçlenmesi yoluyla sivil toplum kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmaları ve kültürel miras odaklı Gaziantep “Çingene Kızı” Projesi paylaşıldı.
Kongrenin en anlamlı anlarından biri, bazı projelerin doğrudan katılımcılarının da sahneye çıkarak kendi deneyimlerini ve duygularını paylaşması oldu. Böylece projelerin yalnızca hedefleri ve sonuçları değil, insanların yaşamlarında yarattığı değişimler de doğrudan onların anlatımlarıyla görünürlük kazandı.
Farklı alanlardan sunulan bu örnekler, sivil toplumun dirençliliğinin yalnızca krizlere hazırlıkla değil; kapsayıcı hizmetler geliştirmek, kurumsal kapasiteyi güçlendirmek ve kalıcı iş birlikleri kurmakla da ilişkili olduğunu gösterdi.
Davetli projelerden sürdürülebilirlik ve erişilebilir kültür örnekleri
Kongrenin davetli proje sunumlarında, sosyal sorumluluk çalışmalarının desteklenmesine ve kültürel yaşama eşit katılıma yönelik iki farklı model ele alındı.
Cevdet İnci Eğitim Vakfı, 2022 yılından bu yana yürüttüğü Hasat Hibe Programı ile sürdürülebilirlik alanında bilimsel ve teknolojik çözümler geliştiren lisansüstü öğrencilere sağladığı hibe, mentorluk ve uzmanlık desteklerini paylaştı. Dört dönemde 150 başvuru alan ve 112 projeyi programa kabul eden model, genç araştırmacıların fikirlerini geliştirmesinde finansman kadar bilgiye ve güçlü ilişki ağlarına erişimin de önemini ortaya koydu.
Herkes İçin Turizm Derneği ise “Kültürün Yaşaması İçin Erişilebilir Müze” projesiyle engelli bireylerin kültürel mirasa eşit katılımını destekleyen uygulamaları aktardı. Müze çalışanlarına verilen eğitimler, engelli bireylerle gerçekleştirilen saha ziyaretleri ve erişilebilirlik değerlendirmeleri sonucunda bazı müzelerde işaret dili destekli bilgilendirme, dokunsal örnekler ve replika çalışmaları başlatıldığı paylaşıldı.
Her iki sunum, farklı paydaşların katılımıyla geliştirilen destek mekanizmalarının ve erişilebilir uygulamaların sürdürülebilir toplumsal fayda üretmedeki rolünü görünür kıldı.
Sosyal sorumluluk, sosyal etki ve dirençli sivil toplumun geleceği konuşuldu
Kongrede uzman konuşmalarıyla sosyal sorumluluğun değişen kapsamı, sosyal etki, dijital dönüşüm ve sivil toplumun geleceği değerlendirildi.
Sivil Toplum Geliştirme Merkezi’nden (STGM) Hakan Ataman, STGM’nin 2024 tarihli “Türkiye’de Sivil Toplum Algısı” araştırmasının bulgularını paylaştı. Araştırma, toplumun sivil toplum kuruluşlarından olumlu beklentiler taşımasına karşın, bu kuruluşlara ilişkin bilgi ve doğrudan temas düzeyinin sınırlı olduğunu ortaya koydu. Sunumda, sivil topluma duyulan güven konusundaki kararsızlık ve 6 Şubat depremleri sonrasında oluşan olumlu algı da ele alındı.
Sosyal Fayda ve Sosyal Etki Tasarımcısı Derya Kılıçalp, sosyal sorumluluğun yalnızca projelerle sınırlı olmadığını; kurumların temel faaliyetlerini, kararlarını ve yönetim anlayışını da kapsadığını vurguladı. Sosyal etki yaklaşımının yürütülen çalışmaların insanlar, topluluklar ve çevre üzerinde yarattığı olumlu ve olumsuz değişimleri anlamayı gerektirdiğine dikkat çekti.
Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Burak Turgut ise üretken yapay zekânın sosyal sorumluluk projelerinde başvuru hazırlama, uygulama geliştirme ve geri bildirimleri değerlendirme süreçlerine sağlayabileceği katkıları, GencbeyinlerNet deneyimi ve örnek uygulamalar üzerinden aktardı. Yapay zekâ kullanımında kaynak doğrulama, kişisel verilerin korunması ve insan denetiminin önemine dikkat çekti.
15 poster sunumu ve 11 kuruluşun katılımıyla deneyim paylaşımı genişledi
Kongre kapsamında 15 poster sunumu gerçekleştirilirken, 11 kuruluş STÖ Fuayesi’nde çalışmalarını tanıttı. Sözlü sunumların yanı sıra farklı ölçeklerdeki projelerin görünürlük kazandığı bu alanlar, katılımcıların kurum temsilcileriyle doğrudan iletişim kurmasına, deneyimlerini paylaşmasına ve yeni bağlantılar geliştirmesine olanak sağladı.
Güçlü kurumsal iş birlikleriyle gerçekleştirildi
İzmir’de ilk defa gerçekleştirilen kongreye, farklı sektörlerden sponsorlar ve ekosistem paydaşları katkı sundu. SSPKONGRE 2026, İzmir Büyükşehir Belediyesi iş birliğinin yanı sıra farklı sektörlerden kurum ve kuruluşların sponsorluğu ve ekosistem paydaşlığıyla hayata geçirildi.