21 Mayıs'ta Samsun'da Hafıza ve Vicdan Buluşması

Samsun Kafkas Çerkes Vakfı, Çerkes Soykırımı ve Sürgünü'nün 162. yıldönümünde Kılıçdede Camii'nde bir anma programı düzenledi.

Karadeniz kıyısına yanaşan sürgün gemilerinin önemli uğrak noktalarından biri olan Samsun, dönemin Osmanlı iskân politikaları çerçevesinde pek çok Çerkes ailesine yurt oldu. Bu tarihsel bağ, 21 Mayıs anmalarını Samsun açısından ayrı bir anlam ve sorumluluk taşıyan bir vefa merkezi haline dönüştürdü. Samsun Kafkas Çerkes Vakfı da 21 Mayıs 1864 Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nün 162. yıl dönümü dolayısıyla, sürgün mağdurlarının Karadeniz kıyısında ayak bastığı ilk noktalardan biri olan Kılıçdede Camii bölgesinde anlamlı bir anma programı gerçekleştirdi.
Anma programına vatandaşlar ve gençler yoğun ilgi gösterirken; geleneksel Çerkes kıyafetleri giyen gençlerin törendeki varlığı dikkat çekti. Kültürel hafızayı simgeleyen geleneksel kıyafetler, programın duygu yüklü atmosferine güçlü bir anlam kattı. Akşam namazı sonrası okunan Kur-an'ı Kerim ve dualar ile başlayan program kapsamında Vakıf Başkanı Nurettin Güner tarafından günün anlam ve önemine ilişkin bir konuşma gerçekleştirildi. Güner konuşmasında, 21 Mayıs 1864 tarihinin yalnızca bir savaşın sonu değil; Çerkes halkının anayurdundan koparıldığı, sistematik yok etme ve sürgün politikalarının zirveye ulaştığı kara bir tarih olduğunu ifade etti. İnsanlık tarihinin en büyük trajedilerinden biri olarak kabul edilen Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nün üzerinden 162 yıl geçmesine rağmen halkın kolektif hafızasında derin izler bırakmaya devam ettiğini vurguladı.
Konuşmanın ardından vakıf tarafından hazırlanan basın açıklaması kamuoyu ile paylaşıldı. Açıklamada, Çarlık Rusyası’nın yürüttüğü yayılmacı politikalar sonucunda Kafkasya’nın büyük bir yıkıma sürüklendiği belirtilirken, yüz binlerce Çerkes’in ya yaşamını yitirdiği ya da anayurtlarından koparılarak sürgüne zorlandığı kaydedildi. Karadeniz’i son derece ağır şartlar altında geçmek zorunda kalan sürgün kafilelerinin; açlık, salgın hastalıklar ve yetersiz yaşam koşulları nedeniyle büyük kayıplar verdiği hatırlatıldı.
Basın açıklamasında ayrıca, anma programının gerçekleştirildiği Samsun Kılıçdede Camii bölgesinin tarihsel önemine dikkat çekilerek, sürgün sürecinde on binlerce Çerkes’in Samsun’a ulaştığı ve bölgenin kurulan beş büyük mülteci kampından birine ev sahipliği yaptığı ifade edildi. Aynı bölgede geçmişte bir Çerkes Mezarlığı'nın da bulunduğu belirtilirken, “Bu topraklar, hayatını kaybeden binlerce insanın sessiz tanığıdır” ifadelerine yer verildi.
Dünyanın dört bir yanına dağılmış milyonlarca Çerkes’in bugün hâlâ dilini, kültürünü ve kimliğini yaşatmak için mücadele verdiğine dikkat çekilen açıklamada, 21 Mayıs’ın yalnızca bir yas günü değil; aynı zamanda tarihsel adalet, insan hakları ve toplumsal hafıza açısından önemli bir farkındalık günü olduğu vurgulandı.
Samsun Kafkas Çerkes Vakfı açıklamasını şu ifadelerle tamamladı; “162 yıl önce yaşanan bu büyük acıyı Çerkesler unutmadı, unutturmayacak. Soykırım ve sürgün yollarında hayatını kaybeden tüm atalarımızı rahmet ve saygıyla anıyor; onların mirasına, tarihine ve mücadelesine sahip çıkmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.”
Programa; AK Parti Samsun İl Başkanı Mehmet Köse ve İl Yönetim Kurulu Üyeleri, Yeniden Refah Partisi Samsun İl Başkanı Muzaffer Candemir, İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, Saadet Partisi Atakum İlçe Başkanı Remzi Sarak, Vakıf Mütevelli Heyeti üyeleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, çeşitli kurumlardan çok sayıda bürokrat ve vatandaşlar katıldı.